Dark Web მათთვის, ვინც პირველად ეცნობა ამ თემას, არის ვირტუალური სივრცე, რომელიც ჩვეულებრივი, ყოველდღიური ინტერნეტის საზღვრებს მიღმა მდებარეობს (რომელშიც შედის ის ვებსაიტიც, რომელსაც ახლა კითხულობ). ეს ის ადგილია, რომელსაც Google და Bing არ აინდექსირებენ და მისაწვდომად სპეციალური ხელსაწყოებია საჭირო.

Dark Web-ზე შეხვდებით მონაცემთა გაჟონვებსა და არალეგალურ ვაჭრობას, თუმცა ასევე არსებობს ლეგალური და კანონიერ ჩარჩოებში არსებული ონლაინ აქტივობები, რომლებსაც მომხმარებლები სამართალდამცავი ორგანოებისა თუ მთავრობების ყურადღების გარეშე ახორციელებენ. ეს ინტერნეტის ნაკლებად რეგულირებული და უფრო ჩრდილოვანი ნაწილია — როგორც დადებითი, ისე უარყოფითი ასპექტებით.

დაინტერესდი? ქვემოთ აგიხსნი, როგორ მოხვდე Dark Web-ზე და რას შეიძლება შეხვდე იქ. რა თქმა უნდა, კანონის დარღვევას არავინ გირჩევს და არც აქ იქნება საუბარი უკანონო ქმედებებზე.

Deep Web და Dark Web — რა განსხვავებაა?

ეს ტერმინები ხშირად ერევა ერთმანეთში. დავიწყოთ Deep Web-ით — ეს არის ინტერნეტის ის ნაწილი, რომელიც ჩვეულებრივი საძიებო სისტემების მიერ არ ინდექსირდება. მასში შედის paywall-ის უკან არსებული გვერდები, დახურული მონაცემთა ბაზები, ელფოსტის არქივები, კორპორატიული შიდა ქსელები და სხვა მსგავსი რესურსები.

ყველაფერი, რასაც ავტორიზაციის გარეშე ვერ ხედავ — აკადემიური ჟურნალებიდან დაწყებული Netflix-ის პროფილის გვერდით დასრულებული — Deep Web-ის ნაწილია. ზოგი შეფასებით, ეს ინტერნეტის დაახლოებით 90%-ს შეადგენს.

Dark Web კი Deep Web-ის მცირე ქვეკატეგორიაა და მოიცავს იმ ვებსაიტებს, რომლებიც სპეციალურად ცდილობენ თვალს მიღმა დარჩენას. აქ განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა მომხმარებლის ანონიმურობასა და მონაცემების დაცვას. ამ რესურსებზე წვდომა ჩვეულებრივი ბრაუზერით შეუძლებელია — საჭიროა სპეციალური პროგრამული უზრუნველყოფა.

Dark Web-ის ხელსაწყოები და სერვისები

Dark Web-ს საკუთარი ეკოსისტემა აქვს — ბრაუზერები, საძიებო სისტემები და სერვისები. მისი მთავარი მახასიათებელი ისაა, რომ მასზე ვერ შეხვალ ჩვეულებრივი ბრაუზერით და ვერ მოძებნი Google-ის საშუალებით.

ანონიმურობა და კონფიდენციალურობა, ბუნებრივია, იზიდავს უკანონო საქმიანობას: ჰაკერული ინსტრუმენტები, ნარკოტიკები, ყალბი პასპორტები, იარაღი და სხვა მსგავსი საქონელი ხშირად სწორედ Dark Web-ზე იყიდება. გარკვეულწილად, ეს ჰგავს რეალური ქალაქის ყველაზე სახიფათო უბანში შესვლას.

თუმცა არსებობს ლეგალური გამოყენებაც. Dark Web-ს იყენებენ ჟურნალისტები, ინფორმაციის გამჟღავნებლები (whistleblowers) და პოლიტიკური აქტივისტები, რომლებსაც დაცვა და ანონიმურობა სჭირდებათ. ნებისმიერი საქმიანობა, რომელიც საჯარო სივრცეში ვერ ხორციელდება — კეთილი ან ბოროტი მიზნებით — ხშირად სწორედ აქ ინაცვლებს.

Dark Web-ის დათვალიერებისთვის საჭიროა სპეციალური ბრაუზერი

Dark Web-ზე შესასვლელად საჭიროა შესაბამისი ბრაუზერი, და ამ მხრივ ყველაზე პოპულარულია Tor. ის სპეციალურად შექმნილია უსაფრთხოებისა და კონფიდენციალურობისთვის და საშუალებას გაძლევს დაათვალიერო როგორც ჩვეულებრივი ინტერნეტი, ისე Dark Web.

Tor ბლოკავს ტრეკერებს, ხელს უშლის მომხმარებლის იდენტიფიკაციას, შიფრავს მონაცემებს და ტრაფიკს სხვადასხვა სერვერის გავლით გადაამისამართებს, რის შედეგადაც რთულია შენი მდებარეობისა და ვინაობის დადგენა.

Tor მუშაობს ე.წ. onion routing ტექნოლოგიაზე — მონაცემები გადის რამდენიმე შრეზე, ხახვის მსგავსად. ეს ანელებს ინტერნეტს, თუმცა მნიშვნელოვნად ზრდის უსაფრთხოებას.

მიუხედავად ამისა, Tor სრულ ანონიმურობას არ იძლევა. გარკვეული მონაცემების ამოცნობა შესაძლებელია ქსელის შესვლისა და გამოსვლის წერტილებზე. ასევე არსებობს კავშირების კორელაციის ტიპის შეტევები. ანუ Tor უსაფრთხოა, მაგრამ არა აბსოლუტურად.

უნდა გაითვალისწინო ისიც, რომ შენი ინტერნეტ-პროვაიდერი ხედავს Tor ქსელთან დაკავშირებას. ბევრი მომხმარებელი VPN-საც იყენებს, თუმცა ამ შემთხვევაში ნდობას მესამე მხარეს ანიჭებ.

Dark Web-ის საძიებო სისტემები

Tor-ის გახსნის შემდეგ Dark Web ავტომატურად არ გამოჩნდება. საჭიროა სპეციალური საძიებო სისტემა. Dark Web-ის მისამართები, როგორც წესი, მთავრდება .onion-ით და არა .com-ით.

Tor-ის შიგნით ნაგულისხმევი საძიებო სისტემაა DuckDuckGo. Onionize ფუნქციის ჩართვის შემდეგ შესაძლებელია .onion ბმულების მოძიება.

სხვა პოპულარული საძიებო სისტემებია:

• Ahmia

• Torch

• NotEvil

• Onion URL Directory

ზოგიერთის ნახვა ჩვეულებრივი ბრაუზერითაც შეიძლება, თუმცა ბმულებზე გადასასვლელად Tor აუცილებელია.

Dark Web-ის ვებსაიტები

Dark Web-ის საიტები ვიზუალურად ჰგავს ჩვეულებრივ ვებსაიტებს, თუმცა ხშირად ნაკლებად დახვეწილია. აქ დიზაინს ნაკლები მნიშვნელობა აქვს.

არსებობს BBC-სა და ProPublica-ს სარკე-ვერსიები, რომლებიც განკუთვნილია ცენზურის პირობებში მყოფი მომხმარებლებისთვის. დაცული ელფოსტისთვის პოპულარულია Proton Mail.

Dark Web-ზე ნაკლებად შეხვდები ცნობილ ბრენდებს — ძირითადად აქ ვოლონტერული პროექტები, ფორუმები და ვიკებია წარმოდგენილი.

რა იყიდება Dark Web-ზე?

რაც არ უნდა იყოს არალეგალური ან აკრძალული, თითქმის ყოველთვის მოიძებნება Dark Web-ზე. ტრანზაქციები ხშირად ხდება კრიპტოვალუტით — Bitcoin-ით ან Monero-თ, რომელიც მაქსიმალურ ანონიმურობას უზრუნველყოფს.

თუმცა არ უნდა იფიქრო, რომ Dark Web-ზე შესრულებული მოქმედებები ყოველთვის შეუმჩნეველია. სამართალდამცავ ორგანოებს დღეს უკვე საკმაოდ ძლიერი მეთოდები აქვთ მომხმარებლების იდენტიფიკაციისთვის.

ლეგიტიმური შოპინგისთვის Dark Web ცუდი არჩევანია — თაღლითობა და ჰაკერული აქტივობა აქ ძალიან ხშირია და მომხმარებლის დაცვა პრაქტიკულად არ არსებობს.

არის თუ არა Dark Web არალეგალური?

Dark Web-ის დათვალიერება თავისთავად არ არის უკანონო. თუმცა ის ხშირად გამოიყენება არალეგალური საქმიანობისთვის, რის გამოც სამართალდამცავების ყურადღების ცენტრშია.

კანონები განსხვავდება ქვეყნების მიხედვით, რაც Dark Web-ის არსებობის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზიც არის.

ჰაკერული ქვესამყარო და უსაფრთხოება

ჰაკერები ხშირად იყენებენ Dark Web-ს, თუმცა მათი იდენტიფიცირება რთულია. ბევრი პაროლის მენეჯერი დღეს უკვე გთავაზობს Dark Web მონიტორინგს — ამოწმებს, ხომ არ ფიგურირებს შენი მონაცემები გაჟონილ ბაზებში.

საბოლოოდ, საუკეთესო რჩევაა — „ნახე, მაგრამ არ შეეხო“. თუ სრულად არ ენდობი ადამიანს ან რესურსს, უმჯობესია დისტანცია შეინარჩუნო.

წყარო: lifehacker.com